Danziger Aktien-Bierbrauerei
dawny browar


(źródło: Danzig-Online)

"Kompleks [budynków Aktien-Bierbrauerei] wznosił się niczym zamek za murem z ciemnej wypalanej cegły. (...) wysokie jak w kościele okna maszynowni były obramowane błyszczącym klinkierem. Przysadzisty komin mimo wszystko górował nad całym Wrzeszczem, widoczny ze wszystkich stron. Mógłbym przysiąc, że komin browarny był zwieńczony skomplikowanym hełmem rycerskim. Regulowany przez wiatr, wypuszczał on czarny, skręcony dym i musiał być czyszczony dwa razy do roku. Kiedy zmrużę oczy, sponad najeżonego szkłem muru spogląda na mnie nowy, jaśniejący ceglasto budynek zarządu. Dwukonne wozy na gumowych kołach regularnie, jak mniemam, opuszczają podwórze browaru. Tłuste, krótkoogoniaste konie belgijskie. W skórzanych fartuchach, w skórzanych czapkach, z nieporuszonymi fioletowymi twarzami: rozwoziciel piwa i jego pomocnik. Bat w uchwycie. Książka dostaw i sakiewka pod fartuchem. Prymka z ruchu. Uprząż nabijana metalowymi ćwiekami. Podskakiwanie i pobrzękiwanie skrzynek piwa, kiedy przednie i tylne koła potykają się o żelazny próg bramy wjazdowej. Żelazne litery biegnące łukiem nad bramą: D.A.B. Mokre dźwięki: myjnia butelek. O wpół do pierwszej gwiżdże syrena. O pierwszej gwizd powtarza się. Ksylofonowe wejścia myjni butelek: partytura zaginęła, ale zapach pozostał.
Kiedy wschodni wiatr obracał hełmem na browarnym kominie i pędził czarny dym ponad kasztanami, ponad Stawem Browarnym, lodownią i Indiańską Wioską w stronę lotniska, niósł się kwaśny zapach wystanych, przefermentowanych drożdży z miedzianych kotłów: po mocnym jasnym słodowym jęczmiennym marcowym krynicznym. Do tego ścieki. Mimo ciągłych zapewnień, że spływają gdzieindziej, wody ściekowe z
Aktien-Bierbrauerei mieszały się z wodami stawu, który od tego kwaśniał i śmierdział."

Günter Grass - Psie lata

 

Browar powstał na obszarze dawnej posiadłości Kleinhammer (Kuźniczki), zakupionym od ostatnich właścicieli w 1871 roku przez spółkę Danziger Aktien-Bierbrauerei (DAB). Przemysłową produkcję piwa uruchomiono na Kuźniczkach w 1873 roku.


DAB na pocztówce


DAB na zdjęciu lotniczym
(źródło: Danzig-Online)


DAB na początku XX wieku


Akcja browaru z 1942 roku
(źródło: zbiory nadesłane)


Przedwojenne znaki DAB
(źródło: Z dziejów browarów Gdańska i Pomorza)


Wyświetl większą mapę

DAB na współczesnym planie

Działania wojenne marca 1945 roku szczęśliwie oszczędziły browar. Działał on nieprzerwanie do lutego 2001 roku, kiedy to prywatny właściciel przeniósł produkcję do Elbląga.

Od stycznia 2006 roku teren dawnego browaru należy do kartuskiego dewelopera, Przedsiębiorstwa Budowlanego Górski. Na prawie siedmiu hektarach powstać ma nowoczesne osiedle.


Dawna willa dyrektora browaru


Budynek dyrekcji browaru


Tory...


... łączące browar z linią kolejową